මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍ර දේශනාව

මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රයෙන් උගන්වනු ලබන්නේ මසැසින් දකින දේ මනසින් දකින විට ඒ පිළිබඳ අවබෝධය වෙනස්වන බවයි. යමක් පිළිබඳව නිවැරදිම වැටහීමක් ලැබීම පිණිස පසිඳුරන් විසින් ගනු ලබන සියල්ලත් මෙකී ඉන්ද්‍රිය ශක්තියත් දෙකම උපයෝගී කොට ගෙන යමක් දැකිය යුතු බවයි.

මනා සිහියකින් කටයුතු කිරීම තුළින් සියුම් අරමුණු කෙරෙහි විචාරශීලීව, ගවේෂණශීලීව සිත යොමු කිරීමට හැකියාව ඇති බවත්, ඒ තුළින් සත්‍ය දැකිය හැකිවේ.

ඒවං මේ සුතං ඒකං සමයං භගවා කුරුසු විහරති කම්මාසදම්මං නාම කුරූනං නිගමෝ. තත්‍ර ඛෝ භගවා භික්ඛු ආමන්තෙසි ‘භික්ඛවෝති’ භදන්තේති තේ භික්ඛු භගවතෝ පච්චස්සොසෝසුං භගවා ඒතදවෝච.

මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.එක් සමයක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කුරු රට කම්මාස්ස දම්ම නම් වූ යම් නියම් ගමෙක් වී ද එහි වැඩ වෙසෙන සේක. එහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’ යි කියා භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. ‘ස්වාමීනි’ යැයි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් දුන්නාහුය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ දහම වදාළ සේක.

මෙම මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රය පිළිබඳව කොටස් වශයෙන් පළකරන බවත්, ඔබ මේ පිළිබඳව නිබඳව පරිශීලනය කරන මෙන් කරුණාවෙන් සිහිපත් කරමි.

එකායනෝ අයං භික්ඛවේ මග්ගෝ සත්තානං විසුද්ධියා, සෝකපද්දවානං සමතික්කමාය, දුක්ඛ දෝමනස්සානං අත්ථංගමාය, නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියාය, යදිදං චත්තාරෝ සතිපට්ඨානා.

මහණෙනි, සතර සතිපට්ඨානය නම් වූ යම් දහමෙක් ඇද්ද, මෙය සත්වයන්ගේ පිරිසිදු බව පිණිසද, ශෝක කිරීම් හඬා වැළපීම් ඉක්මවාලනු පිණිසද, කායික මානසික දුක් දොම්නස් දුරුවීම පිණිසද, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයට පැමිණීම පිණිසද, නිවන සාක්ෂාත් කරගැනීම පිණිසද පවතින එකම මාර්ගය වන්නේය.

කතමේ චත්තාරෝ.

ඒ සතර සතිපට්ඨානය නම් කවරක්ද?

ඉධ භික්ඛවේ, භික්ඛු කායේ කයනුපසසී විහරති. ආතාපි සම්පජානෝ සතිමා විනෙය්‍ය ලෝකේ අභිජ්ඣා දොමනස්සං.

මහණෙනි, භික්‍ෂුව කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, මනා නුවණින් යුතුව, එළඹ සිටි සිහියෙන් යුතුව, ලෝකය කෙරෙහි ඇලීමද ගැටීමද දුරුකර කයෙහි කායනුපස්සීව වාසය කරයි.

වේදනාසු වේදනානු පස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානෝ සතිමා විනෙය්‍ය ලෝකේ අභිජ්ඣා දෝමනස්සං.

මහණෙනි, භික්‍ෂුව කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, මනා නුවණින් යුතුව, එළඹ සිටි සිහියෙන් යුතුව, ලෝකය කෙරෙහි ඇලීමද ගැටීමද දුරුකර වේදනාවන්හි වේදනානුපස්සීව වාසය කරයි.

චිත්තේ චිත්තානු පස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානෝ සතිමා විනෙය්‍ය ලෝකේ අභිජ්ඣා දෝමනස්සං.

මහණෙනි, භික්‍ෂුව කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, මනා නුවණින් යුතුව, එළඹ සිටි සිහියෙන් යුතුව, ලෝකය කෙරෙහි ඇලීමද ගැටීමද දුරුකර චිත්තේ චිත්තානුපස්සීව වාසය කරයි.

ධම්මේසු ධම්මානු පස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානෝ සතිමා විනෙය්‍ය ලෝකේ අභිජ්ඣා දෝමනස්සං.

මහණෙනි, භික්‍ෂුව කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, මනා නුවණින් යුතුව, එළඹ සිටි සිහියෙන් යුතුව, ලෝකය කෙරෙහි ඇලීමද ගැටීමද දුරුකර ධර්මයේ ධර්මානුපස්සීව වාසය කරයි.